Jak chronić tradycyjne rzemiosło?

How Can We Protect Traditional Craftsmanship?

Prezentacja Wikliniarstwa - III Ogólnopolski Zjazd Pasjonatów Ochrony Dziedzictwa Niematerialnego

Jak chronić tradycyjne rzemiosło, przekazywać je kolejnym pokoleniom i stworzyć twórcom realne możliwości rozwoju? O tym rozmawialiśmy podczas III Ogólnopolskiego Zjazdu Pasjonatów Ochrony Dziedzictwa Niematerialnego w Nałęczowie, reprezentując tradycje plecionkarskie z Polski wpisane na Listę Reprezentatywną Niematerialnego Dziedzictwa Ludzkości UNESCO.

Są spotkania, które pozostają w pamięci na długo. Nie tylko dlatego, że gromadzą ludzi o podobnych zainteresowaniach, ale przede wszystkim dlatego, że stają się miejscem wymiany doświadczeń, inspiracji i rozmów o przyszłości.

Takim wydarzeniem był dla nas III Ogólnopolski Zjazd Pasjonatów Ochrony Dziedzictwa Niematerialnego, który odbył się w Nałęczowie. Spotkanie zgromadziło depozytariuszy tradycji, twórców ludowych, rzemieślników, przedstawicieli instytucji kultury, muzealników, naukowców oraz wszystkich, którym bliska jest ochrona niematerialnego dziedzictwa.

Reprezentowaliśmy tradycje plecionkarskie z Polski

Było dla nas ogromnym zaszczytem uczestniczyć w tym wydarzeniu jako przedstawiciele tradycji plecionkarskich z Polski wpisanych na Listę Reprezentatywną Niematerialnego Dziedzictwa Ludzkości UNESCO.

To wyróżnienie jest nie tylko powodem do dumy, ale również zobowiązaniem. Wpis UNESCO przypomina, że niematerialne dziedzictwo nie jest zbiorem eksponatów zamkniętych w muzeach. To przede wszystkim ludzie, ich umiejętności oraz wiedza przekazywana z pokolenia na pokolenie.

Dlatego podczas naszego wystąpienia skupiliśmy się nie tylko na historii plecionkarstwa, ale przede wszystkim na jego przyszłości.

Dziedzictwo trzeba przekazywać

Jednym z głównych tematów naszej prezentacji było przekazywanie tradycyjnego rzemiosła kolejnym pokoleniom.

Każdy mistrz kiedyś był uczniem. Każda technika, każdy splot i każde doświadczenie zostały komuś przekazane przez wcześniejsze pokolenia. Jeżeli ten łańcuch zostanie przerwany, zniknie nie tylko zawód, ale również ogromna część naszego dziedzictwa kulturowego.

Rozmawialiśmy o tym, jak zachęcać młodych ludzi do nauki rzemiosła, jak tworzyć nowoczesne programy edukacyjne oraz jak wykorzystywać współczesne narzędzia do dokumentowania i popularyzacji tradycyjnych technik plecionkarskich.

Rzemiosło potrzebuje rynku

Jednym z najważniejszych wątków naszego wystąpienia była również ekonomia rzemiosła.

Najlepszym sposobem ochrony tradycji jest stworzenie warunków, w których rzemieślnik może utrzymać się ze swojej pracy.

Mówiliśmy o potrzebie budowania przestrzeni do sprzedaży rękodzieła, zarówno podczas wydarzeń i targów, jak i poprzez nowoczesne kanały sprzedaży internetowej. Dzisiejszy twórca powinien mieć możliwość dotarcia ze swoimi wyrobami nie tylko do klientów w swoim regionie, ale również do odbiorców w całej Europie i na świecie.

To właśnie rozwój rynku pozwala zachować żywe rzemiosło.

Kupując ręcznie wykonany kosz, mebel czy dekorację, wspieramy nie tylko konkretnego twórcę. Wspieramy także wielowiekową tradycję, której jest depozytariuszem.

Spotkanie ludzi, których łączy pasja

Nałęczów stał się miejscem spotkania osób reprezentujących różne tradycje wpisane na krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego oraz środowisk zajmujących się ich ochroną.

Rozmowy prowadzone podczas wystąpień i poza nimi pokazały, że niezależnie od rodzaju rzemiosła wszyscy mierzymy się z podobnymi wyzwaniami. Jak zainteresować młodych ludzi? Jak dokumentować wiedzę mistrzów? Jak rozwijać rzemiosło bez utraty jego autentyczności? Jak znaleźć odbiorców dla ręcznie wykonywanych wyrobów?

To właśnie wymiana doświadczeń jest jedną z największych wartości takich spotkań.

UNESCO to początek, nie koniec

Wpis na Listę Reprezentatywną Niematerialnego Dziedzictwa Ludzkości UNESCO nie oznacza zakończenia pracy.

Wręcz przeciwnie.

To początek jeszcze większej odpowiedzialności za zachowanie tradycji i jej rozwój.

Jako The Wicker Stories od lat dokumentujemy historię europejskiego plecionkarstwa, prowadzimy badania nad dawnymi technikami, popularyzujemy wiedzę o mistrzach rzemiosła i pokazujemy, że tradycyjne wyroby z wikliny mogą doskonale odnaleźć się we współczesnym świecie.

Wierzymy, że ochrona dziedzictwa nie polega wyłącznie na zachowywaniu przeszłości.

Polega na tworzeniu przyszłości dla ludzi, którzy nadal chcą wykonywać ten zawód.

Dziękujemy

Serdecznie dziękujemy organizatorom za zaproszenie oraz możliwość udziału w tym wyjątkowym wydarzeniu.

Dziękujemy wszystkim uczestnikom za inspirujące rozmowy, wymianę doświadczeń i wspólną refleksję nad przyszłością niematerialnego dziedzictwa kulturowego.

Mamy nadzieję, że spotkamy się ponownie podczas kolejnych wydarzeń poświęconych ochronie tradycyjnego rzemiosła.

Bo dziedzictwo nie żyje w archiwach.

Dziedzictwo żyje w ludziach.

Organizatorzy wydarzenia

Wydarzenie zostało zorganizowane przez:

Stowarzyszenie Zjednoczonych Ziemianek im. Marii i Jana Kleniewskich
🌐 https://www.facebook.com/ZjednoczoneZiemianki
Nałęczowski Ośrodek Kultury
🌐 https://noknaleczow.pl/
📘 https://www.facebook.com/NOKNaleczow

przy współpracy z